پوستی که تا چند سال پیش شاداب و پر بود، حالا خشک تر، نازک تر و پرچین تر شده است؟ اگر در سال های یائسگی هستید، احتمالاً این تغییر را حس کرده اید. یک مقاله مروری توضیح می دهد که افت استروژن پس از یائسگی چه بر سر پوست می آورد و چه گزینه هایی، از هورمون موضعی تا ترکیبات گیاهی شبه استروژن، برای پوست یائسه مطرح است.
- کمبود استروژن با کاهش کلاژن، الاستین، عملکرد فیبروبلاست ها و خون رسانی پوست همراه است.
- نتیجه آن خشکی، چین وچروک، نازک شدن پوست و ترمیم کندتر زخم است.
- استروژن موضعی ممکن است این تغییرات را برگرداند، اما اثر هورمون درمانی خوراکی کم دوز بر پوست روشن نیست.
- ترکیبات گیاهی مثل اکوئول و مشتقی از رزوراترول به عنوان گزینه های جدید آرایشی درمانی معرفی شده اند.
یائسگی دقیقاً با پوست چه می کند؟
استروژن یک پیام رسان کلیدی در بدن است که از طریق گیرنده هایش روی بسیاری از بافت ها، از جمله پوست، اثر می گذارد. پس از یائسگی، تولید استرادیول از تخمدان ها افت می کند. به گفته نویسندگان این مرور، این وضعیت «کمبود استروژن» با افت چشمگیر سلامت پوست همراه است.
این تغییرات شامل از دست رفتن کلاژن و الاستین، کاهش عملکرد فیبروبلاست ها (سلول های سازنده کلاژن)، کاهش خون رسانی و افزایش فعالیت آنزیم های تخریب کننده بافت است. پیامد آن خشکی، چین وچروک، آتروفی یا نازک شدن پوست، ضعف سد دفاعی، کاهش توان آنتی اکسیدانی و حتی اثر منفی بر سلامت روانی و احساس پیری است.
بر اساس متن کامل مقاله، از حدود ۴۵ سالگی نوسان های شدید استروژن شروع می شود و میانگین سن یائسگی در آمریکا ۵۱ سال ذکر شده است. برای آشنایی بیشتر با این دوره، اثر یائسگی بر پوست و مو را هم بخوانید.
چرا پوست یائسه دیرتر به حالت اول برمی گردد؟
نویسندگان یک آزمون ساده را توصیف می کنند: پوست پشت دست را آرام بگیرید، بالا بکشید و رها کنید. در زنان پس از یائسگی، برگشت این چین ممکن است ۳ تا ۴ برابر بیشتر از زنان پیش از یائسگی طول بکشد.
دلیلش کمبود مولکول های آب دوستی مثل گلیکوزآمینوگلیکان ها، کم آبی درم و سست شدن اتصال لایه های پوست به یکدیگر است. پوست را مثل یک تشک فنری تصور کنید: وقتی فنرها (کلاژن و الاستین) و پرکننده های آب دار کم شوند، تشک دیرتر به شکل اول برمی گردد و فرورفتگی ها ماندگار می شوند.
به گفته مقاله، صورت، گردن و ساعد و دست ها که بیشتر در معرض آفتاب و جاذبه اند، این تغییرات را واضح تر نشان می دهند. پوست زنانی که سال ها از یائسگی شان گذشته، در برابر خراشیدگی هم شکننده تر است.
تقریباً کمتر زنی از نازک شدن پوست پس از یائسگی در امان است؛ میزان آن به سابقه مواجهه با استروژن، استروژن تولیدشده در خود پوست و چربی زیرپوست و روند طبیعی پیری بستگی دارد.
آیا هورمون درمانی برای پوست مفید و ایمن است؟
نویسندگان توضیح می دهند که در سال ۲۰۰۲ بخش های حاوی استروژن یک کارآزمایی بزرگ درباره درمان های یائسگی متوقف شد. به گفته آن ها، بخشی از نگرانی ها ناشی از این بود که زنانی که بیش از ده سال از یائسگی شان گذشته بود و عوامل خطر قلبی عروقی داشتند، در مطالعه حضور داشتند. در نتیجه تجویز هورمون درمانی یائسگی به شدت کاهش یافت.
درباره پوست، طبق خلاصه مقاله، اثر هورمون درمانی سیستمیک کم دوز امروزی به خوبی مشخص نیست. استروژن موضعی به شکل کرم، ژل یا چسب می تواند جذب پوست شود و شواهد فراوانی از اثرات مثبت آن گزارش شده است، اما خطر احتمالی جذب بیش از حد به بدن هنوز بررسی نشده است.
هورمون ها، چه خوراکی و چه موضعی، داروهای تجویزی اند. نویسندگان تأکید می کنند زنانی که ده سال یا بیشتر از یائسگی شان گذشته، نباید بدون نظارت پزشک در معرض استروژن قرار بگیرند.
«هورمون های بیوآیدنتیکال» هم که ترکیبات سفارشی چندهورمونی اند، به گفته مقاله یکنواختی فرمول ندارند و فقط باید زیر نظر پزشک مصرف شوند.
آرایشی درمانی ها چه جایگزینی پیشنهاد می کنند؟
«کازمسوتیکال» یا آرایشی درمانی به محصولاتی گفته می شود که هم فایده آرایشی و هم ادعای اثر درمانی دارند. مقاله یادآوری می کند که سازمان غذا و داروی آمریکا چنین دسته ای را به رسمیت نمی شناسد و این محصولات را آرایشی به حساب می آورد.
یکی از گزینه های مطرح، تعدیل کننده های انتخابی گیرنده استروژن (SERM) است؛ از جمله فیتواستروژن ها یا «استروژن های گیاهی» که حالا از مواد فعال مهم محصولات مراقبت پوست شده اند. نویسندگان دو نمونه را معرفی می کنند: مشتقی از رزوراترول به نام «۴′-استوکسی رزوراترول» و ایزوفلاونوئیدی به نام اکوئول (Equol). به گفته آن ها، این دو در مطالعات آزمایشگاهی و بالینی سازوکارهایی نشان داده اند که به سلامت پوست کمبوداستروژن کمک می کند. برای شناخت دیگر ترکیبات، شواهد آرایشی درمانی ها برای پیری پوست را ببینید.
اگر به مکمل های خوراکی هم فکر می کنید، مرور مکمل ها و داروهای خوراکی برای پیری پوست دید خوبی می دهد.
در سال های یائسگی، مراقبت های پایه مثل مرطوب کننده مناسب و محافظت از آفتاب اهمیت بیشتری پیدا می کنند؛ پوست نازک تر و خشک تر به حمایت بیشتری نیاز دارد.
این مرور چه محدودیت هایی دارد؟
این مقاله یک مرور روایی است، نه کارآزمایی بالینی یا متاآنالیز. بسیاری از سازوکارهای ذکرشده از مطالعات آزمایشگاهی آمده و خلاصه مقاله جزئیاتی درباره تعداد شرکت کنندگان یا میزان اثر ترکیبات گیاهی ارائه نمی کند.
پس معرفی این دو ترکیب را نمونه ای از مسیرهای پژوهشی بدانید، نه توصیه قطعی خرید. برای انتخاب درمان مناسب پوست در دوران یائسگی، با متخصص پوست یا پزشک زنان مشورت کنید.
پرسش های رایج
چرا پوست بعد از یائسگی خشک و چروک می شود؟
کاهش استروژن با افت کلاژن، الاستین، رطوبت درم و خون رسانی پوست همراه است که به خشکی، نازک شدن و چین وچروک منجر می شود.
آیا کرم استروژن برای پوست صورت مفید است؟
طبق این مرور، استروژن موضعی ممکن است تغییرات پوستی را برگرداند، اما دارویی تجویزی است و خطر جذب بیش از حد آن هنوز بررسی نشده است.
فیتواستروژن چیست؟
ترکیبات گیاهی ای هستند که می توانند روی گیرنده های استروژن اثر بگذارند و امروزه در محصولات مراقبت از پوست یائسه استفاده می شوند.
آیا هورمون درمانی یائسگی خطرناک است؟
خطرها به سن و فاصله از یائسگی و وضعیت قلبی عروقی بستگی دارد؛ تصمیم درباره آن فقط باید با پزشک گرفته شود.
دیدگاه ها
هنوز دیدگاهی ثبت نشده است. اولین نفر باشید.