صبح جلوی آینه، با وجود خواب کافی، باز هم آن سایه تیره زیر چشم سر جایش است؟ سیاهی دور چشم از رایج ترین دغدغه های زیبایی است و بازار پر از کرم و دستگاه و تزریق برای آن است. یک مرور سیستماتیک بررسی کرده است که کدام درمان ها برای کدام نوع سیاهی دور چشم بهتر جواب می دهند.
- ۳۹ مطالعه درباره درمان سیاهی دور چشم بررسی شد.
- برای گودی و کم شدن حجم، فیلر و تزریق چربی خود فرد مؤثرتر بودند.
- برای شلی پوست پلک، جراحی بلفاروپلاستی بهترین گزینه دانسته شد.
- کیفیت شواهد پایین است و توصیه ها باید با احتیاط تفسیر شوند.
چرا زیر چشم سیاه می شود؟
در زبان پزشکی به سیاهی دور چشم «هایپرپیگمانتاسیون اطراف چشم» (Periorbital hyperpigmentation) می گویند. طبق این مقاله، علت آن یکسان نیست و می تواند رنگدانه ای، ساختاری، عروقی یا ترکیبی از این ها باشد.
در نوع رنگدانه ای، رنگدانه پوست در این ناحیه بیشتر است. در نوع عروقی، رگ های زیر پوست نازک پلک، سایه ای مایل به آبی یا بنفش ایجاد می کنند. در نوع ساختاری، گودی زیر چشم یا شلی پوست سایه می اندازد؛ درست مثل فرورفتگی یک زمین که در نور کج، تاریک تر از اطرافش دیده می شود.
این تفاوت علت ها مهم ترین نکته است، چون درمان هر نوع با دیگری فرق دارد. برای آشنایی با کلیات لک های پوستی، مروری بر اختلالات هایپرپیگمانتاسیون مفید است.
این مرور سیستماتیک چطور انجام شد؟
مرور سیستماتیک یعنی پژوهشگران با روشی مشخص و قابل تکرار، همه مطالعات مرتبط با یک پرسش را جست وجو و جمع بندی می کنند. این مقاله در سال ۲۰۲۱ در مجله جراحی پوست منتشر شد.
پژوهشگران در پایگاه PubMed با عبارت هایی مانند «سیاهی زیر چشم»، «هایپرپیگمانتاسیون اطراف چشم» و «فیلر و سیاهی زیر چشم» جست وجو کردند. در نهایت ۳۹ مطالعه وارد بررسی شد.
کدام درمان های سیاهی دور چشم مؤثر بودند؟
طبق نتایج، درمان های مؤثر شامل این موارد بودند: لیزر، کرم ها و سرم های موضعی، فیلر، لایه برداری شیمیایی، کربوکسی تراپی، تزریق پلاسمای غنی از پلاکت (PRP)، جراحی پلک یا بلفاروپلاستی، و اکسیژن نرموباریک.
| نوع سیاهی دور چشم | درمان مناسب تر طبق این مرور |
|---|---|
| ناشی از کم شدن حجم و گودی | فیلر بافت نرم و تزریق چربی خود فرد |
| ناشی از شلی زیاد پوست | جراحی بلفاروپلاستی |
| رنگدانه ای | کرم های موضعی و لایه برداری شیمیایی |
| عروقی و رنگدانه ای | لیزر، با فایده خفیف تا متوسط |
پیام اصلی: هیچ درمان واحدی برای همه انواع سیاهی دور چشم وجود ندارد. انتخاب درمان باید بر اساس علت زمینه ای باشد.
فیلر و تزریق چربی
وقتی سیاهی زیر چشم در واقع سایه یک گودی است، پر کردن این فرورفتگی با فیلر یا چربی خود فرد مؤثرترین روش شناخته شد. البته تزریق در این ناحیه ظریف نیازمند مهارت است و عوارض خاص خود را دارد؛ این عوارض در عوارض تزریق فیلر هیالورونیک اسید مرور شده اند.
کرم ها و لایه برداری
برای نوع رنگدانه ای، کرم های موضعی مختلف و لایه برداری شیمیایی مفید گزارش شدند. چکیده مقاله نام ترکیبات مشخص را ذکر نمی کند. نمونه ای از ارزیابی یک درمان موضعی را در بررسی یک درمان موضعی برای سیاهی زیر چشم می توانید ببینید.
لیزر
لیزرها برای هر دو نوع عروقی و رنگدانه ای فایده خفیف تا متوسط داشتند. یعنی لیزر گزینه ای معقول است، اما نباید انتظار نتیجه چشمگیر داشت.
پیش از هر درمانی، از متخصص پوست بخواهید نوع سیاهی دور چشم شما را تشخیص دهد؛ درمان اشتباه برای علت اشتباه، هزینه بی نتیجه است.
این پژوهش چه چیزهایی را نمی گوید؟
نویسندگان صریحاً می گویند شواهد باکیفیت در این زمینه کم است و توصیه ها باید با احتیاط تفسیر شوند. بسیاری از مطالعات کوچک بوده اند و کارآزمایی های تصادفی بیشتری لازم است.
همچنین این مرور فقط در یک پایگاه داده جست وجو کرده است. چکیده، درصد بهبود، تعداد جلسات یا میزان عوارض هر روش را گزارش نمی کند، پس نمی توان درمان ها را از نظر عددی با هم مقایسه کرد.
درمان هایی مثل تزریق و جراحی پلک باید فقط توسط پزشک متخصص و پس از معاینه انجام شوند.
پرسش های رایج
بهترین درمان سیاهی زیر چشم چیست؟
بستگی به علت دارد. طبق این مرور، برای گودی زیر چشم فیلر و تزریق چربی، برای شلی پوست جراحی پلک، و برای نوع رنگدانه ای کرم ها و لایه برداری مناسب ترند.
آیا لیزر سیاهی دور چشم را از بین می برد؟
لیزر برای انواع عروقی و رنگدانه ای فایده خفیف تا متوسط داشته است، نه حذف کامل.
آیا کرم دور چشم برای سیاهی مؤثر است؟
برای سیاهی رنگدانه ای، کرم های موضعی مفید گزارش شده اند، اما برای گودی یا شلی پوست کارایی چندانی ندارند.
شواهد این درمان ها چقدر محکم است؟
به گفته نویسندگان، شواهد باکیفیت کم است و به کارآزمایی های تصادفی بیشتری نیاز داریم.
دیدگاه ها
هنوز دیدگاهی ثبت نشده است. اولین نفر باشید.