چطور فیلر مناسب انتخاب کنیم؟ تک فازی، دوفازی یا غیرهیالورونیک

وقتی برای تزریق فیلر به مطب می روید، شاید فکر کنید همه فیلرها یکی اند و فقط برند و قیمتشان فرق می کند. اما واقعیت این است که هر فیلر رفتار فیزیکی متفاوتی دارد؛ یکی نرم و انعطاف پذیر است و برای لب مناسب است، دیگری سفت تر است و برای بالا کشیدن گونه. یک مرور نظام مند در Journal of Cosmetic Dermatology توضیح می دهد پزشک هنگام انتخاب فیلر باید به چه چیزهایی توجه کند.

• 50 مطالعه از میان 619 مقاله اولیه وارد این مرور شدند.
• فیلرهای هیالورونیک اسید تک فازی نرم تر و منسجم ترند و برای نواحی پرتحرک مثل دور دهان مناسب اند.
• فیلرهای دوفازی قدرت بالابرندگی بیشتری برای حمایت از بافت های عمقی دارند.
• فیلرهای غیرهیالورونیک ماندگاری بیشتری دارند اما برگشت ناپذیرند.

چرا انتخاب فیلر فقط به قیمت و برند مربوط نیست؟

به گفته نویسندگان، انتخاب فیلر اغلب بر اساس هزینه، نتیجه فوری و تجربه شخصی پزشک انجام می شود. اما اگر پزشک «رئولوژی» فیلر، یعنی ویژگی های جریان و تغییر شکل آن، را بشناسد، می تواند محصول را دقیق تر با نیاز بیمار و هدف درمان هماهنگ کند و خطر عوارض را کاهش دهد.

دو ویژگی مهم رئولوژیک عبارت اند از:

• ویسکوالاستیسیته: ترکیبی از کشسانی (توانایی برگشتن به شکل اول) و گرانروی (مقاومت در برابر جریان). فیلرهایی با کشسانی بالاتر شکل خود را بهتر حفظ می کنند.
• انسجام (Cohesiveness): نیرویی که به ذرات فیلر اجازه می دهد پس از تغییر شکل، ساختار خود را بازیابند.

این مرور چگونه انجام شد؟

پژوهشگران طبق دستورالعمل PRISMA در چهار پایگاه داده جست وجو کردند و 619 مقاله یافتند. پس از حذف موارد تکراری و غربالگری دقیق، 50 مطالعه داوری شده وارد مرور شدند. داده ها بر نوع فیلر، ویژگی های رئولوژیک، ایمنی و اثربخشی متمرکز بود. این مطالعات هم فیلرهای هیالورونیک اسید و هم فیلرهای غیرهیالورونیک مثل پلی ال لاکتیک اسید (PLLA)، کلسیم هیدروکسی آپاتیت (CaHA) و پلی متیل متاکریلات (PMMA) را پوشش می دادند.

فیلر تک فازی و دوفازی چه فرقی دارند؟

فیلرهای هیالورونیک اسید بر اساس روش ساخت به دو گروه تقسیم می شوند:

فیلرهای دوفازی

این فیلرها از ذرات هیالورونیک اسید در اندازه های مختلف تشکیل شده اند که پیوند فیزیکی دارند. نتیجه، بافتی سفت تر با قدرت بالابرندگی بیشتر است. در آزمایش ها ویسکوالاستیسیته بالاتری دارند و حجم و شکل خود را پس از تزریق بهتر حفظ می کنند، اما سفت تر و کار با آن ها دشوارتر است. به همین دلیل برای حمایت از بافت های عمقی مناسب ترند.

فیلرهای تک فازی

این فیلرها ژلی یکدست با پیوندهای شیمیایی اند که قوام نرم تر و انسجام بهتری دارند و راحت تر تزریق می شوند. برای گونه ها، فیلر تک فازی منسجم ایده آل است، چون در برابر حرکات روزمره صورت یا لمس، به آرامی واکنش نشان می دهد و به شکل اول برمی گردد.

نواحی دور دهان مدام کشیده و جمع می شوند. به همین دلیل، نویسندگان برای این ناحیه فیلر تک فازی را توصیه می کنند که علاوه بر انسجام، انعطاف پذیری کافی هم داشته باشد. جالب اینکه فیلر تک فازی با پیوندهای عرضی بسیار زیاد ممکن است انعطاف خوبی نداشته باشد.

ترکیب هیالورونیک اسید با محرک های کلاژن هم رویکردی رو به رشد است؛ در این باره ترکیب هیالورونیک اسید و کلسیم هیدروکسی آپاتیت را بخوانید.

فیلرهای غیرهیالورونیک چه مزیت و ریسکی دارند؟

فیلرهایی مانند پلی ال لاکتیک اسید و کلسیم هیدروکسی آپاتیت نتایج ماندگارتری دارند. اما چون برگشت ناپذیرند، نیاز به تکنیک بسیار دقیق دارند. در مقابل، فیلرهای هیالورونیک اسید را می توان در صورت بروز عارضه یا نتیجه نامطلوب با آنزیم هیالورونیداز حل کرد.

نویسندگان توصیه می کنند پزشکان تازه کار ابتدا از فیلرهای هیالورونیک اسید استفاده کنند، چون برگشت پذیرند. استفاده از فیلرهای غیرهیالورونیک را بهتر است به پزشکان باتجربه سپرد.

برای دیدن اینکه فیلر هیالورونیک اسید در یک ناحیه حساس در بلندمدت چطور رفتار می کند، اثرات بلندمدت فیلر زیر چشم را ببینید.

انتخاب درست فیلر چطور از عوارض پیشگیری می کند؟

به گفته این مرور، انتخاب فیلر بر اساس رئولوژی، ناحیه هدف و نیاز بیمار می تواند خطر چند عارضه را کاهش دهد:

• سندرم پرشدگی بیش از حد: ظاهر پف کرده و غیرطبیعی صورت.
• اثر تیندال: رنگ آبی فام زیر پوست که معمولاً با تزریق فیلر در لایه های سطحی دیده می شود.
• واکنش های التهابی تأخیری.

یکی دیگر از نکات ایمنی، رعایت استریل بودن در تزریق است؛ در این باره آلودگی سوزن در تزریق فیلر را بخوانید.

این مرور چه محدودیت هایی دارد؟

بخش بزرگی از داده های رئولوژیک از آزمایش های آزمایشگاهی می آید و رفتار فیلر در بدن انسان ممکن است متفاوت باشد. شرکت های سازنده هم ممکن است عناصر خاصی به فیلرهای خود اضافه کنند که ویژگی ها را تغییر می دهد. نویسندگان تأکید می کنند که حتی با پیشرفت فناوری، اصول پایه فیلرهای تک فازی و دوفازی همچنان معتبر است، اما پزشک باید مشخصات هر محصول را جداگانه بشناسد.

مهم ترین عارضه جدی فیلر، تزریق داخل رگ است. تزریق فیلر را فقط به پزشک آموزش دیده بسپارید.

پرسش های رایج

بهترین فیلر برای لب کدام است؟

بر اساس این مرور، فیلرهای تک فازی هیالورونیک اسید با انسجام و انعطاف کافی برای نواحی پرتحرک دور دهان مناسب ترند.

فیلر دوفازی برای چه ناحیه ای مناسب است؟

برای حمایت از بافت های عمقی و جایی که قدرت بالابرندگی بیشتری لازم است.

آیا فیلر قابل حل شدن است؟

فیلرهای هیالورونیک اسید با آنزیم هیالورونیداز حل می شوند، اما فیلرهای غیرهیالورونیک مثل PLLA و CaHA برگشت ناپذیرند.

اثر تیندال چیست؟

رنگ آبی فام زیر پوست پس از تزریق فیلر که با انتخاب درست محصول و عمق تزریق قابل پیشگیری است.